Elimizde grantpen oqïtın stwdentter stïpencïyasımen Moñğolïyadağı ata-anasın asırap jür – Sağımpaz Qajıxan (FOTO)
Qurmetti oqırman! Siz «BNews.kz» AA say`tınıñ eski nusqasın körip tursız. Bul jerden 12.12.2016 j. dey`ingi barlıq materïaldı köre alasız.
Bizdiñ jaña say`tımız www.bnews.kz ornalasqan
Joğarı
Astana
USD 377.62
EUR 426.03
CNY 55.78
RUB 5.67

Elimizde grantpen oqïtın stwdentter stïpencïyasımen Moñğolïyadağı ata-anasın asırap jür – Sağımpaz Qajıxan (FOTO)

Altınay` SAĞINDIQOVA, 7 qazan 2016 j 16:14 , Aqtöbe oblısı
FOTO: avtor

Moñğolïya qazağı üşin ata-baba jerine oralw arman. Armannıñ orındalwı üşin olar balaların Qazaqstandağı joğarı oqw orındarına jiberedi. Grant negizinde bilim alatın jastar key`in turaqtap qalıp, jumıs istep, ata-anasın köşirip aladı eken. Köbi Astana mañına qonıstanğan. Aqtöbege qolöner buy`ımdarınıñ jasalw joldarın üy`retwge arnay`ı şaqırtwmen kelgen şeber Sağımpaz Qajıxannıñ ay`twınşa, olar ünemi Qazaqstannıñ telearnaların qaray`dı, ulttıq buy`ımdardı satıp, jan bağadı. Är otbasında, kem degende, bir adam qazaqtıñ ulttıq buy`ımdarın jasay`dı. Bir qızığı, moñğol qazaqtarı körpe emes, kïizden jasalğan sırmaq jayadı. Bul – jılı äri ädemi eken. Moñğolïyadağı qazaqtardıñ ömiri men qolöner buy`ımdarın day`ındaw jolınıñ damwı twralı Bnews.kz tilşisine şeberler ay`tıp berdi.


Täwelsizdiktiñ 25 jıldığına oray` Aqtöbege Moñğolïyanıñ Bayan-Ölgey` ay`mağınan qolöner şeberleri arnay`ı şaqırıldı. Oblıstıq öner murajay`ınıñ uy`ımdastırwmen ötip jatqan «Qazaqtardıñ dästürli sändik-qoldanbalı öneri» attı şeberlik klasında sırmaq jasap, keste tigwdiñ joldarı, kermeli baw toqw üy`retildi. Oğan mektep oqwşıları men texnologïya päniniñ muğalimderi qatısıp jatır. Al üy`retwşi şeberler Sağımpaz Qajıxan men Qurmet Tügelbay` Aqtöbege alğaş ret kelgen.

«Eski qolönerdi jandandırıp, damıtamız degen soñ kelip otırmız. Balalardıñ ıntası öte jaqsı. Ustazdar üy`renip aldı. Sırmaqtıñ neden jasalatının, tigw joldarın üy`rettik. Mäselen, sırmaq bes bölşekten turadı. Olardı biriktirip, bir sırmaq şığaramız. Biz keste, kermeli baw toqwdı da meñgeredi. Bizdiñ awılda qay` üy`ge kirseñiz de osı buy`ımdar tösewli jatır. Sizder kilemniñ üstine körpe jayasızdar, biz sırmaq tösey`miz. Bul – jılı. Jumısta joq bolğandıqtan, üy`de day`ındap, tapsırıs qabılday`mız. Köbine, şeteldikter, twrïster kelip, satıp aladı. Bir ay`da uzındığı 3 metr üş sırmaq jasawğa day`ınbız»,- dey`di Sağımpaz Qajıxan.

Onıñ ay`twınşa, sırmaq birıñğay` kïizden jasaladı. Bayan-ölgey` şeberleri kïiz basıp, jip ïiredi.

«Awıldağı 1500 üy`diñ bäri mal ustay`dı. Tañerteñ şığarıp jiberemiz, keşke qorağa qamay`mız. Arnay`ı kütim qajet emes. Är otbasında 1-2 mıñ bas qoy` bar. Kem degende, 100 qoy` bağadı. Eşki basım bizde. Tübiti öte qımbat, buy`ımdarı ötimdi»,- dey`di Altay` awılınan kelgen S.Qajıxan.

Altı balanıñ anası bir januyanı öz önerimen asırap otır. Birewi – stwdent, kişisi 3-klasta bilim aladı.

«Uqsastıq köp. Biz de jer üy`de turamız, mal şarwaşılığımen ay`nalısamız. Bayan-Ölgey` men Aqtöbege keler bolsam, sizderde köşe keñ eken. Ağaş egilgen, zäwlim üy`ler bar. Bizdiñ jaqta tal egilmey`di ğoy`. Qazaqstan täwelsizdik alğan soñ köşip keletinder qatarı arttı. Köbine, jastar oqwğa keledi. Bilim alğan jastar awılğa qay`ta oralmay`dı, turaqtap qaladı. Key`in ata-anası, bawırları köşedi. Negizinen, Qazaqstandağı joğarı oqw ornında grant negizinde bilim alatın stwdentter stïpencïyasımen Moñğolïyadağı ata-anasın asıray`dı. Stwdentter aqşasın awdarıp, key`in qajetti zattarın, kïim-keşekti sol jaqtan salıp jiberedi. Jumısı joq otbasılar, qolönermen ay`nalıspay`tın adamdar solay` kün körip otır»,- dey`di Sağımpaz şeber.

Aqtöbedegi Öner murajay`ınan usınıs tüsken kezde şeberler oy`lanıp, jüreksingen. Olardıñ oy`ınşa, Aqtöbege jol uzaq, munda orıstar turadı, xalqı orısşa söy`ley`di. Kelip, oqwşılarmen, muğalimdermen tildesken şeberler tildik ay`ırmaşılıqtı sezbey` qaldı.

Al Qurmet Tügelbay` Bayan-Ölgey` ay`mağında turadı. Qaladağı tirlik awıldan özgeşe. Munda kermeli baw toqw üşin day`ın jip pay`dalanılıp, şïkizattıñ bäri satıp alınadı. Degenmen, qızğa jasaw, uldıñ otawına qajetti kïiz üy` men barlıq buy`ımdı özi day`ınday`tın şeber zey`netke şıqqan soñ negizgi käsibinen tabıs tüsip jatqanın ay`tadı.

«Kermeli baw toqw qïın. Negizi, munda birneşe oyu tüsedi. Är jiptiñ öz ornı, reti bar. Sondıqtan birer künde meñgerip alw mümkin emes. Munı toqw üşin qazıq qağıp, är jip ötkizgen say`ın küş salıp tartadı. Qaqqış, tergiş ağaş, tergiştiñ bärin şatasırmaw şart. Özim 13 jasımnan bastap baqılap, tığılıp üy`renip aldım. Qazir bärin satamız. Tapsırıs bar, tek eñbektenw kerek»,- dey`di Qurmet Tügelbay`.

Şeber Qazaqstanda bilim alıp jürgen kenje ulı turaqtap qalsa, Otanına oralwdı oy`lap otır.

«Qazaqstan – biz üşin maqtanış. Astanağa bes jıl burın kelip edim, keşegi saparımızda odan äri damığanın körip otırmız. Aqtöbege burın kelgenim joq. Munda da qazaqı jer, xalqı bawırmal eken»,- dey`di ol.

Üş künge sozılğan şeberlik sabağı kezinde balalar sırmaq toqıp, keste tikti. Bäri de qazaqtıñ tıñ qolöner buy`ımdarına tänti bolıp, qızdardıñ toqw, tigwge ıntası arttı.


Qatıstı jañalıqtar: