Amangeldi Ïmanov ult-azattıq köterilis kezinde jasağın Şıñğıs xannıñ taktïkasımen qurğan (FOTO)
Qurmetti oqırman! Siz «BNews.kz» AA say`tınıñ eski nusqasın körip tursız. Bul jerden 12.12.2016 j. dey`ingi barlıq materïaldı köre alasız.
Bizdiñ jaña say`tımız www.bnews.kz ornalasqan
Joğarı
Astana
USD 377.62
EUR 426.03
CNY 55.78
RUB 5.67

Amangeldi Ïmanov ult-azattıq köterilis kezinde jasağın Şıñğıs xannıñ taktïkasımen qurğan (FOTO)

Qımbat, 4 qaraşa 2015 j 14:41 , ҚОСТАНАЙ

 2016 jılı ult-azattıq köteriliske 100 jıl toladı. Osı ay`twlı datanı atap ötpes burın köterilistiñ tarïxına üñilsek. «Ulı dala eli» ékspedïcïyasınıñ müşeleri ult-azattıq köterilistiñ kindigi – Qostanay` oblısı Amangeldi awılında bolıp qay`ttı, dep xabarlay`dı BNews.kz tilşisi.


 «1916 jılğı ult-azattıq köteriliske türtki bolğan 1916 jılğı 25 mawsımdağı Patşa ükimetiniñ 19 ben 31 jas aralığındağı er azamattardı tıl jumısına alw twralı jarlığı bolatın. Osı jarlıqqa qarsı Amangeldi Ïmanov sındı batırlarımız qol bastap, qol jïnap, öz erkimizben qara jumısqa er azamattarımızdı bermey`miz dep köteriliske şıqqan. 1916 jılı ult-azattıq köterilis bastaldı. A.Ïmanovtıñ twı da bar. Onda «Sarbazdar sardarı Amangeldi batırdıñ twı» dep arabşa jazılğan. 1916 jılğı köterilistiñ eñ alğaşqı iri şay`qastırınıñ biri – Tatır şay`qası. Ol Amangeldi jäne Jangeldi awdandarınıñ arasındağı Tatır köliniñ jağasında bolğan. Ol – orıs jazalawşıları men arğın, qıpşaqtardıñ, köterilisşilerdiñ arasında bolğan iri şay`qas. Köterilis kezinde Amangeldi batır öziniñ jasağın Şıñğıs xannıñ taktïkasımen qurğan bolatın. Ol äskerin ondıq, elwlik, jüzdik, mıñdıq, tümen dep bölgen. Jäne ärqay`sısına onbası, elwbası, jüzbası, mıñbası, tümenbası dep qolbasşı say`lağan. Amangeldiniñ ataları da batır bolğan. Kenesarı xannıñ oñ qolı, senimdi serigi Ïman batır, yağnï Ïman Dwlatulı – A.Ïmanovtıñ atası. Ata-babaları Dwlat, Ïman, Üderbay`, barlığı da batır bolğan», - dedi A.Ïmanov atındağı Amangeldi memorïaldıq murajay`ınıñ ağa ğılımï qızmetkeri Kämşat Äbjanova.
Amangeldi awılınıñ turğını, ölketanwşı Muxtar Xödenulı da ult-azattıq köterilis jay`lı äñgimelep berdi.
«Eldiñ adamdarı azattıq üşin küresken. Sol kürestiñ basında eldiñ ağaları, bïleri bolğan. Sol bïler, ülken kisiler Amangeldi men Äbdiğaparğa osı eldiñ azattığın qorğawdı, xalıqtıñ basın qosıp küreswdi tapsırğan. Köpşiliktiñ qalawımen Amangeldi qol bastağan, Äbdiğapar xan say`lanğan. Sosın, ult -azattıq köterilisti sol kisiler basqarıp, eldiñ azattığı üşin eñbek etken. Ult-azattıq köterilistiñ kindigi, ornalaswı da, ortalığı da osı jer. Jan-jaqtağı adamdardıñ barlığı osı jerde bas qosqan, patşa ükimetine qarsı keskilesken urıs, soğıs bolğan. Osınıñ arqasında bostandıqtıñ bir şetine ïe boldıq. Köteriliske jïnalğanda jalpı xalıq sanı 50 mıñday` bolğan, biraq olar iriktelip, 20 mıñı tañdalğan. 20 mıñ sarbaz bolğan, al qalğandardı olardı jabdıqtay`tın, eldi bağatın, qorğay`tın uy`ımdarğa birikken», - dedi ölketanwşı. 


Qatıstı jañalıqtar: